Świadectwo energetyczne przy darowiźnie — czy jest wymagane?
Autor: mgr inż. Marcin Głód — audytor energetyczny, nr wpisu 40561 w wykazie MRiT · Zaktualizowano 26 sierpnia 2026
W skrócie
Nie — przy darowiźnie mieszkania lub domu świadectwo charakterystyki energetycznej nie jest ustawowo wymagane: art. 11 ustawy o charakterystyce energetycznej budynków obejmuje tylko sprzedaż, zbycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu i najem. Obdarowany potrzebuje go dopiero przy sprzedaży lub wynajmie i może użyć ważnego świadectwa darczyńcy.
Przekazujesz mieszkanie dziecku albo dom wnukom i zastanawiasz się, czy notariusz zażąda świadectwa charakterystyki energetycznej? Krótka odpowiedź: przy darowiźnie świadectwo nie jest ustawowo wymagane. Dłuższa odpowiedź jest jednak warta przeczytania, bo praktyka kancelarii notarialnych bywa różna, a obdarowany często i tak będzie dokumentu potrzebował.
Co dokładnie mówi ustawa
Obowiązek przekazania świadectwa określa art. 11 ustawy o charakterystyce energetycznej budynków. Dotyczy on trzech sytuacji: zbycia nieruchomości na podstawie umowy sprzedaży, zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz zawarcia umowy najmu. Darowizna nie jest żadną z nich — to umowa nieodpłatna, uregulowana w Kodeksie cywilnym odrębnie od sprzedaży. Skoro ustawa jej nie wymienia, obowiązek przekazania świadectwa przy darowiźnie po prostu nie powstaje.
Z tego samego powodu świadectwa nie wymagają inne nieodpłatne formy przeniesienia własności: umowa dożywocia, zniesienie współwłasności bez spłat czy przekazanie nieruchomości w ramach rozliczeń rodzinnych. Kluczowe jest to, że nie dochodzi do sprzedaży ani najmu.
Świadectwo przy darowiźnie — podsumowanie sytuacji
| Czynność | Świadectwo wymagane? |
|---|---|
| Darowizna mieszkania lub domu | Nie |
| Umowa dożywocia | Nie |
| Sprzedaż nieruchomości (także obdarowanemu w przyszłości) | Tak |
| Wynajem darowanej nieruchomości | Tak |
Dlaczego notariusz czasem prosi o świadectwo?
Część kancelarii notarialnych prosi o świadectwo także przy darowiznach — zwykle z ostrożności albo w ramach jednolitej praktyki dla wszystkich umów przenoszących własność. Notariusz nie ma podstawy, by odmówić sporządzenia aktu darowizny z powodu braku świadectwa, ale żeby uniknąć niespodzianek w dniu podpisania aktu, zapytaj kancelarię o listę dokumentów z wyprzedzeniem.
Kiedy obdarowany będzie potrzebował świadectwa
Obowiązek wraca w momencie, gdy obdarowany zdecyduje się nieruchomość sprzedać lub wynająć — wtedy świadectwo jest już bezwzględnie wymagane, a za jego brak grozi grzywna do 5 000 zł. Świadectwo jest ważne 10 lat i „idzie za nieruchomością", nie za właścicielem: jeśli darczyńca miał aktualne świadectwo, obdarowany może z niego korzystać, dopóki nie przeprowadzi modernizacji zmieniającej charakterystykę energetyczną budynku.
Darowizna dziś
akt notarialny bez świadectwa — brak ustawowego obowiązku
Obdarowany właścicielem
może korzystać z ważnego świadectwa darczyńcy (10 lat)
Sprzedaż lub wynajem
świadectwo staje się obowiązkowe
Jeśli nie masz pewności, czy w Twojej sytuacji świadectwo jest potrzebne, sprawdź to w 30 sekund w naszym narzędziu Czy potrzebuję świadectwa? — a gdy okaże się, że tak, zamówisz je u nas w pełni online: standardowo w 1–2 dni robocze, z dodatkiem Express 8H (dopłata 99,00 zł) w 8 godzin roboczych.
